การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาธุรกิจเกษตรภาคตะวันออก
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก


หลักการและเหตุผล

หลักการและเหตุผล

     

                    เกษตรกรรมเป็นอาชีพพื้นฐานของคนในสังคมไทยทุกยุคทุกสมัย ประชากรประมาณสองในสามอยู่ในภาคเกษตร การพัฒนาการเกษตรเป็นเป้าหมายที่สำคัญของการพัฒนาประเทศมาตลอด สาขาเกษตรเป็นสาขาที่ได้รับความสำคัญอย่างสูงในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติทุกฉบับ   แต่อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าผลจากการพัฒนาการเกษตรที่ผ่านมาจะทำให้ภาคเกษตรได้เจริญก้าวหน้าไปอย่างมาก แต่เกษตรกรรมก็ยังเป็นสาขาการผลิตที่มีปัญหาต่างๆ อีกหลายประการ

                    ซึ่งปัญหาหลักประการหนึ่งของการพัฒนาการเกษตรในปัจจุบัน คือเรื่องประสิทธิภาพการผลิตที่โยงไปถึงเรื่องการตลาด แม้ว่าบางพื้นที่ถือเป็นเขตเกษตรก้าวหน้าอาจไม่มีปัญหาในเรื่องนี้ แต่ยังพบว่าส่วนใหญ่มักเป็นเขตเกษตรล้าหลังที่อาศัยการผลิตแบบดั้งเดิม คือ เพาะปลูกปีละครั้ง โดยอาศัยน้ำฝน ประสิทธิภาพการผลิตต่ำ ผลิตได้ไม่พอกิน บางพื้นที่ที่พ้นจากลักษณะเขตล้าหลังและพอจะทำการผลิตเพื่อการค้าได้บ้าง แต่เกษตรกรก็ยังขาดการรวมตัวกันเป็นกลุ่ม ตลอดจนความรู้เชิงพาณิชย์ทำให้เป็นฝ่ายที่ถูกเอารัดเอาเปรียบในการติดต่อกับพ่อค้าภายใต้กลไกตลาดปัจจุบัน ปัญหาต่างๆ เหล่านี้ ทำให้เกษตรกรมีรายได้ต่ำเป็นหนี้เป็นสินและยากจน

                    นอกจากนั้น การเร่งรัดพัฒนาในช่วงที่ผ่านมา ได้ทำลายสภาพความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติลงไปเป็นอันมาก ที่ดิน แหล่งน้ำ ป่าไม้ ตลอดจนทรัพยากรประมง มีลักษณะเสื่อมโทรมไม่อยู่ในฐานะที่จะเป็นฐานให้เกิดการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างต่อเนื่องเช่นในอดีตสำหรับการช่วยเหลือจากทางฝ่ายรัฐบาลนั้น  ก็ยังมีอุปสรรคและข้อขัดข้องอยู่อีกมาก ปัญหาเศรษฐกิจของประเทศโดยส่วนรวมที่มีอยู่หลายสิ่งหลายอย่าง ทำให้งบประมาณที่ใช้สำหรับการพัฒนามีจำกัด และต้องค่อยๆ ทำไปตามลำดับความสำคัญ รัฐจึงไม่สามารถเพิ่มบริการที่จะมีผลต่อการพัฒนาการเกษตรได้อย่างกว้างขวาง และขาดการสนับสนุนอย่างเพียงพอต่อการวิจัยและการค้นคว้าทดลอง ซึ่งถือว่าเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาการเกษตร สิ่งเหล่านี้ย่อมไม่เป็นผลดีต่อการพัฒนาการเกษตรและเกษตรกรโดยทั่วไป

    การจัดการศึกษาท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของเทคโนโลยีและสภาพแวดล้อมทางสังคมเศรษฐกิจเป็นภาระงานที่หนักมาก ปรากฏการณ์ที่พบเพิ่มมากขึ้นคือการที่ทุกมหาวิทยาลัยเตรียมบัณฑิตสู่ตลาดแรงงานที่ไม่มีงานรองรับ การสอนการใช้เทคโนโลยีที่ล้าสมัยเมื่อนักศึกษาเข้าสู่ตลาดแรงงาน การสอนการแก้ปัญหาจากกรณีศึกษาในอดีตที่แตกต่างจากปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงต้องประมวลข้อมูลต่างๆ มาประกอบใช้ในการพัฒนา เช่น การปรับหลักสูตรจะต้องทำด้วยเหตุผลสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจ ความต้องการของตลาดแรงงานในปัจจุบันและรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต มีการเตรียมการอย่างดีทั้งด้านความคิดจนสู่การปฏิบัติมีการปรับรูปแบบการเรียนรู้ให้เป็นการสอนให้นักศึกษาสามารถเรียนเพื่อเรียนรู้(Learning to Learn)

    มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออกได้เล็งเห็นความสำคัญและความจำเป็นที่ต้องพัฒนาการผลิตให้ตรงกับความต้องการของสถานประกอบการ รวมถึงพัฒนาบัณฑิตให้มีศักยภาพเพื่อจบออกไปเป็นผู้ประกอบการได้อย่างมืออาชีพ จึงกำหนดแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาทั้งระบบด้วยการ

    1.พัฒนาด้านวิชาการและการผลิตบัณฑิต

    1.1 พัฒนาหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจเกษตร

    ภายใต้การบริหารจัดการ 4 เขตพื้นที่ของมหาวิทยาลัย สนับสนุนให้มีการบูรณาการในรายวิชาเพื่อนำมาพัฒนาธุรกิจเกษตรภาคตะวันออกแบบองค์รวม

    1.2 ผลิตบัณฑิตด้านธุรกิจเกษตร

    ส่งเสริมการจ้างงานของนักศึกษา การทำงานนอกเวลาที่สอดคล้องกับสาขาวิชาที่เรียนและงานเชิงวิชาการ เพื่อเป็นการสร้างศักยภาพให้กับนักศึกษา และเพื่อให้นักศึกษาเข้าใจถึงการทำงานที่แท้จริง เช่น การฝึกอบรมระยะสั้นเพื่อเพิ่มศักยภาพในการทำงานการให้นักศึกษาสามารถหางานทำได้ในระหว่างเรียนการสร้างธุรกิจด้วยตนเอง

    การจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นการเป็นนักประกอบการวิชาชีพ เป็นการจัดการศึกษาเพื่อให้นักศึกษาสามารถเป็นนักประกอบการวิชาชีพ หรือหลักสูตรนั้นๆโดยการกำหนดแนวทางและวิธีการต่างๆ ที่นักศึกษาสามารถประยุกต์ใช้องค์ความรู้เข้าสู่ความสามารถที่เชื่อมั่นว่าจะเป็นนักวิชาชีพและผู้เชี่ยวชาญเฉพาะ

    การจัดการเรียนการสอนเชิงวิจัย หมายถึง การเรียนรู้โดยการจัดกิจกรรมหรือประสบการณ์เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ที่ได้จากวัตถุประสงค์ที่กำหนดขึ้น ค้นคว้าหาทางแก้ไข และนำไปประยุกต์เพื่อการใช้งานจริง ผู้เรียนจะเป็นผู้แสวงหาความรู้พัฒนากระบวนการแสวงหาความรู้และการทดสอบความสามารถทางการเรียนรู้ด้วยตนเอง

    2.พัฒนาด้านการวิจัยและบริการวิชาการ

    2.1มีผลงานวิจัยและนวตกรรมด้านธุรกิจเกษตร

    งานวิจัยที่ทรงคุณค่าจะต้องสามารถแก้ไขปัญหาให้กับท้องถิ่น นำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้อย่างได้ผลและสามารถเชื่อมโยงความรู้ให้กว้างขวางในระดับสากล นโยบายด้านการเชื่อมโยงความรู้จากท้องถิ่นสู่สากลที่สำคัญ ได้แก่ การสนับสนุนการทำวิจัยเพื่อสร้างโอกาสในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการสนับสนุนการวิจัยที่ใช้องค์ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ยกระดับขึ้น รวมทั้งบูรณาการองค์ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นกับนวัตกรรมใหม่ๆ ในระดับสากล ขณะเดียวกันมหาวิทยาลัย  ต้องสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ผลงานวิจัยให้กับสังคมและชุมชนได้ใช้ประโยชน์ นโยบายด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยสู่สังคมได้แก่ การเปิดโอกาสให้สังคมชุมชนได้รับบริการและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับมหาวิทยาลัยฯ เปิดช่องทางการถ่ายทอดองค์ความรู้เช่น คลินิกเทคโนโลยี ศูนย์ให้คำปรึกษาแก่ชุมชน เผยแพร่องค์ความรู้ผ่านสื่อต่างๆ เช่น วิทยุ โทรทัศน์วารสารและเว็บไซต์ ปรับปรุงวิทยุมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ให้เป็นวิทยุเพื่อการศึกษาและอาชีพและพัฒนาธุรกิจเพื่อต่อยอดงานวิจัยให้กว้างขวางขึ้น

    2.2 มีองค์ความรู้และมีบุคลากรที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านธุรกิจเกษตรตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

    พัฒนาอาจารย์และบุคลากรทางการศึกษาให้มีความรู้แบบองค์รวมเพื่อพัฒนาธุรกิจเกษตรภาคตะวันออก เริ่มจากความรู้ในการพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับความต้องการของสถานประกอบการการจัดการศึกษากระบวนการจัดการเรียนการสอน การส่งเสริมกิจกรรมระหว่างเรียน และการเตรียมความพร้อมในการทำงานอย่างมืออาชีพ รวมถึงการจัดการศึกษาฐานวิจัย เป็นการเปิดโอกาสให้นักศึกษาสามารถเรียนรู้ด้วยตนเอง สามารถนำองค์ความรู้ที่ได้จากการวิเคราะห์สังเคราะห์มาปรับใช้การเรียนการสอนและการทำงาน

    2.3 มหาวิทยาลัยมีพื้นที่ต้นแบบและแหล่งเรียนรู้เพื่อการพัฒนาธุรกิจเกษตร

    พัฒนามหาวิทยาลัยให้มีพื้นที่ต้นแบบและแหล่งเรียนรู้เพื่อการพัฒนาธุรกิจเกษตรสำหรับนักศึกษาเพื่อจะได้เห็นประสบการณ์การทำงานจริง และสัมผัสถึงความต้องการของผู้ประกอบการซึ่งเป็นการฝึกทักษะในการทำงานจริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

    3.             พัฒนาด้านกายภาพและบริหารจัดการ

    3.1 มีโครงสร้างพื้นฐานเหมาะสมต่อการเป็นแหล่งเรียนรู้ทางธุรกิจเกษตร

    3.2 มหาวิทยาลัยเป็นศูนย์กลางในการประสานงานด้านธุรกิจเกษตรภาคตะวันออกแก่ประชาชนทั่วไป

    3.3 มีระบบฐานข้อมูลด้านธุรกิจเกษตรภาคตะวันออกที่ครอบคลุมและเป็นปัจจุบัน

     

                    มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่มีความเชี่ยวชาญในการเกษตรศาสตร์ ที่ตั้งอยู่ในเขตภูมิภาคตะวันออกที่อุดมไปด้วยแหล่งทรัพยากรและผลิตผลทางการเกษตรสำคัญของประเทศ จึงเล็งเห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาธุรกิจเกษตรภาคตะวันออก จึงได้จัดทำโครงการการจัดการเรียนการสอนแบบองค์รวมเพื่อพัฒนาธุรกิจเกษตรภาคตะวันออกขึ้น เพื่อส่งเสริมศักยภาพของนักศึกษา อาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา รวมถึงประชาชนทั่วไป ในการพัฒนาธุรกิจทางการเกษตรภาคตะวันออกอย่างครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ พร้อมทั้งน้อมนำแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้อย่างเหมาะสมเพื่อให้เกษตรกรมีความเป็นอยู่ที่มั่นคั่งและยั่งยืน